Zrozumienie realnych zarobków "na rękę" na umowie zlecenie w Polsce bywa wyzwaniem. Wiele osób zastanawia się, ile faktycznie otrzyma z kwoty brutto widniejącej w umowie. Ten artykuł ma za zadanie kompleksowo wyjaśnić wszystkie składniki wpływające na Twoje ostateczne wynagrodzenie netto, pozwalając Ci samodzielnie oszacować swoje zarobki i świadomie zarządzać swoimi finansami.
Zarobki netto na umowie zlecenie kluczowe czynniki wpływające na Twoją wypłatę
- Minimalna stawka godzinowa od 2026 r. wynosi 31,40 zł brutto, ale kwota "na rękę" znacząco różni się w zależności od statusu zleceniobiorcy.
- Obowiązkowe składki ZUS (emerytalne, rentowe, wypadkowe, zdrowotne) oraz podatek dochodowy (PIT) są głównymi składnikami pomniejszającymi wynagrodzenie brutto.
- Studenci do 26. roku życia są zwolnieni ze wszystkich składek ZUS i podatku PIT (do limitu 85 528 zł rocznie), co sprawia, że ich wynagrodzenie brutto jest równe netto.
- Osoby posiadające umowę o pracę z minimalnym wynagrodzeniem z tytułu umowy zlecenia opłacają jedynie składkę zdrowotną.
- Podatek dochodowy (12% lub 32%) jest naliczany po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu (zazwyczaj 20%) i z uwzględnieniem kwoty wolnej od podatku (30 000 zł rocznie).
- Od 2026 r. okres pracy na umowie zlecenie będzie wliczany do stażu pracy, co zwiększa jej atrakcyjność.
Ile faktycznie zarobisz na umowie zlecenie? Rozkładamy Twoją wypłatę
Kiedy podpisujesz umowę zlecenie, kwota, którą widzisz jako "brutto", jest jedynie punktem wyjścia. Aby dowiedzieć się, ile faktycznie trafi na Twoje konto, musisz wziąć pod uwagę szereg obowiązkowych potrąceń. To właśnie te składki i podatki sprawiają, że kwota "na rękę", czyli netto, jest zazwyczaj niższa od kwoty brutto. Od 1 stycznia 2026 roku minimalna stawka godzinowa na umowie zlecenie wynosi 31,40 zł brutto. Ta kwota jest punktem odniesienia, ale jej przełożenie na netto jest bardzo zróżnicowane. Dla studentów do 26. roku życia, co podkreślę jeszcze kilkukrotnie, kwota brutto jest równa kwocie netto czyli 31,40 zł. Natomiast dla pozostałych osób, po odliczeniu wszystkich obowiązkowych składek i podatku, stawka netto wyniesie około 25,36 zł (jeśli nie zdecydujesz się na dobrowolną składkę chorobową) lub około 24,66 zł (jeśli taką składkę opłacasz).Główne kategorie potrąceń, które pomniejszają Twoje wynagrodzenie brutto na umowie zlecenie, to:
-
Składki ZUS: To one w największym stopniu wpływają na różnicę między brutto a netto. Dzielą się na:
- Ubezpieczenie emerytalne: Obowiązkowe dla większości zleceniobiorców.
- Ubezpieczenie rentowe: Również obowiązkowe.
- Ubezpieczenie wypadkowe: Obowiązkowe, pokrywające koszty związane z wypadkami przy pracy.
- Ubezpieczenie chorobowe: To jedyna składka społeczna, która jest dobrowolna na umowie zlecenie.
- Ubezpieczenie zdrowotne: Obowiązkowe dla wszystkich, którzy podlegają ubezpieczeniom społecznym.
- Podatek dochodowy (PIT): Obliczany od podstawy opodatkowania, po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu.
Składki ZUS: co oznaczają dla Twojej wypłaty i przyszłości
Ubezpieczenia społeczne to kluczowy element systemu, który ma zapewnić nam wsparcie w różnych sytuacjach życiowych. Na umowie zlecenie ubezpieczenia emerytalne i rentowe są co do zasady obowiązkowe. Oznacza to, że część Twojego wynagrodzenia brutto jest przekazywana na te cele, co w przyszłości zapewni Ci prawo do emerytury czy renty w przypadku utraty zdolności do pracy. Z mojej perspektywy to inwestycja w Twoją przyszłość, choć oczywiście pomniejsza bieżącą wypłatę.
Ubezpieczenie chorobowe jest natomiast dobrowolne. Jeśli zdecydujesz się je opłacać, będziesz mieć prawo do zasiłku chorobowego w przypadku choroby lub zasiłku macierzyńskiego. To rozwiązanie, które osobiście polecam rozważyć, zwłaszcza jeśli umowa zlecenie jest Twoim głównym źródłem dochodu i zależy Ci na zabezpieczeniu finansowym w razie nagłej niedyspozycji. Pamiętaj jednak, że przystąpienie do ubezpieczenia chorobowego wiąże się z dodatkowym potrąceniem z Twojej wypłaty netto.Obowiązkowa składka zdrowotna to kolejny istotny element. Jej celem jest zapewnienie Ci dostępu do publicznej służby zdrowia. Niezależnie od tego, czy opłacasz inne składki ZUS, składka zdrowotna jest niemal zawsze obligatoryjna, chyba że przysługują Ci szczególne zwolnienia, np. jako studentowi do 26. roku życia.
Podsumowując, dla osoby niebędącej studentem i nieposiadającej innych tytułów do ubezpieczeń, na obowiązkowe składki ZUS (emerytalne, rentowe, wypadkowe, zdrowotne) przeznacza się łącznie około 20,71% wynagrodzenia brutto, z czego część pokrywa zleceniodawca, a część jest potrącana z Twojej wypłaty. Jeśli zdecydujesz się na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, dojdzie dodatkowe 2,45%.
Podatek dochodowy (PIT) na umowie zlecenie: ważne informacje
Dochody uzyskane z umowy zlecenia są, podobnie jak inne dochody z pracy, opodatkowane według skali podatkowej. Oznacza to, że do kwoty 120 000 zł rocznie zapłacisz 12% podatku, a po przekroczeniu tego progu stawka wzrasta do 32%. Zleceniodawca ma obowiązek pobierać zaliczki na podatek dochodowy w trakcie roku, co oczywiście wpływa na wysokość Twojej miesięcznej wypłaty netto.
Warto wiedzieć o kosztach uzyskania przychodu (KUP). Standardowo dla umowy zlecenia wynoszą one 20%. Oznacza to, że podatek nie jest naliczany od całej kwoty brutto, lecz od kwoty pomniejszonej o te 20%. To korzystne rozwiązanie, które obniża podstawę opodatkowania, a tym samym wysokość należnego podatku.
Kolejnym ważnym aspektem jest kwota wolna od podatku, która w 2026 roku wynosi 30 000 zł rocznie. Oznacza to, że jeśli Twoje roczne dochody nie przekroczą tej sumy, nie zapłacisz podatku dochodowego. To istotna ulga, zwłaszcza dla osób dorabiających na umowie zlecenie.
Aby skorzystać z ulgi podatkowej już w trakcie roku, możesz złożyć u swojego zleceniodawcy oświadczenie PIT-2. Dzięki temu zaliczki na podatek będą pomniejszane o kwotę zmniejszającą podatek, która wynosi do 300 zł miesięcznie. Złożenie PIT-2 sprawi, że Twoje miesięczne wynagrodzenie netto będzie wyższe, zamiast czekać na zwrot nadpłaconego podatku po rozliczeniu rocznym. Z mojego doświadczenia wiem, że wiele osób zapomina o tej możliwości, a szkoda, bo to realny zastrzyk gotówki co miesiąc.
Najkorzystniejsze warunki: umowa zlecenie dla studenta do 26 lat
Jeśli jesteś studentem lub uczniem i nie ukończyłeś 26. roku życia, masz wyjątkowo korzystne warunki zatrudnienia na umowie zlecenie. Jesteś całkowicie zwolniony zarówno ze składek ZUS (społecznych i zdrowotnej), jak i z podatku dochodowego. To zasługa tzw. Ulgi dla młodych (Zerowy PIT), która zwalnia z PIT dochody do limitu 85 528 zł rocznie. W praktyce oznacza to, że cała kwota brutto, którą wynegocjowałeś ze zleceniodawcą, trafia na Twoje konto jako wynagrodzenie "na rękę". To ogromna przewaga i moim zdaniem jedna z największych zalet pracy na zleceniu dla młodych osób.
Dla przykładu, jeśli jako student do 26 lat pracujesz na minimalnej stawce godzinowej 31,40 zł brutto, to dokładnie 31,40 zł otrzymasz na rękę za każdą godzinę pracy. Brutto = netto, bez żadnych potrąceń!Warto jednak pamiętać, że ten korzystny status nie jest wieczny. Utracisz go z chwilą ukończenia 26 lat lub utraty statusu studenta. Może to nastąpić na przykład po obronie pracy dyplomowej, skreśleniu z listy studentów, a nawet po upływie czterech miesięcy od obrony. Wówczas z dnia na dzień zaczniesz podlegać obowiązkowym składkom ZUS i podatkowi PIT, co znacząco obniży Twoje wynagrodzenie netto. Zawsze radzę moim klientom, aby mieli to na uwadze i odpowiednio planowali swoje finanse.
Zbieg tytułów do ubezpieczeń: wpływ innych umów na Twoje zlecenie
Sytuacja z opłacaniem składek ZUS na umowie zlecenie staje się bardziej złożona, gdy posiadasz już inne tytuły do ubezpieczeń. Jeśli jesteś zatrudniony na umowie o pracę i Twoje wynagrodzenie z tego tytułu jest co najmniej równe minimalnemu wynagrodzeniu (czyli 4806 zł brutto w 2026 roku), to z tytułu dodatkowej umowy zlecenia obowiązkowa jest dla Ciebie tylko składka zdrowotna. Składki społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe) nie są już pobierane, ponieważ są opłacane w pełnej wysokości z umowy o pracę. To bardzo korzystna sytuacja, która sprawia, że dorabianie na zleceniu jest znacznie bardziej opłacalne.
Inaczej wygląda scenariusz, gdy Twój dochód z umowy o pracę jest niższy niż minimalne wynagrodzenie. W takiej sytuacji umowa zlecenie będzie podlegała pełnemu oskładkowaniu (czyli będą pobierane wszystkie składki społeczne i zdrowotna) aż do momentu, gdy łączna podstawa wymiaru składek z obu umów osiągnie poziom minimalnego wynagrodzenia. Dopiero po przekroczeniu tej kwoty, z umowy zlecenie będzie pobierana już tylko składka zdrowotna.
Podobnie jest, gdy masz kilka umów zlecenie jednocześnie. Jeśli suma podstaw wymiaru składek z tych umów nie osiąga minimalnego wynagrodzenia, wszystkie umowy podlegają oskładkowaniu. Dopiero gdy łączna podstawa przekroczy minimalną krajową, z kolejnych umów zlecenie pobierana jest już tylko składka zdrowotna. To ważna zasada, która ma na celu zapewnienie minimalnego poziomu ubezpieczenia społecznego. Dlatego zawsze radzę dokładnie analizować swoją sytuację, jeśli masz wiele źródeł dochodu.
Od brutto do netto: praktyczne przykłady obliczeń
Aby lepiej zobrazować, jak poszczególne składniki wpływają na Twoje wynagrodzenie, przygotowałem kilka praktycznych przykładów.
Przykład 1: Osoba powyżej 26 lat, umowa zlecenie jako jedyne źródło dochodu (minimalna stawka godzinowa, 160 godzin miesięcznie, z PIT-2)
- Wynagrodzenie brutto: 31,40 zł/godz. * 160 godz. = 5024,00 zł
-
Składki na ubezpieczenia społeczne (część zleceniobiorcy):
- Emerytalne (9,76%): 5024,00 zł * 9,76% = 490,54 zł
- Rentowe (1,50%): 5024,00 zł * 1,50% = 75,36 zł
- Chorobowe (dobrowolne, 2,45%): 5024,00 zł * 2,45% = 123,09 zł (jeśli opłacane)
- Suma składek społecznych potrącanych z wynagrodzenia: 490,54 zł + 75,36 zł + 123,09 zł = 688,99 zł (z chorobowym)
- Podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 5024,00 zł - 688,99 zł = 4335,01 zł
- Składka zdrowotna (9%): 4335,01 zł * 9% = 390,15 zł
- Koszty uzyskania przychodu (20%): (5024,00 zł - 688,99 zł) * 20% = 4335,01 zł * 20% = 867,00 zł
- Podstawa opodatkowania (zaokrąglona): 5024,00 zł - 688,99 zł - 867,00 zł = 3468,01 zł -> 3468,00 zł
- Zaliczka na podatek dochodowy (12%): 3468,00 zł * 12% = 416,16 zł
- Kwota zmniejszająca podatek (dzięki PIT-2): 300,00 zł
- Zaliczka na podatek do zapłaty: 416,16 zł - 300,00 zł = 116,16 zł (zaokrąglona do 116,00 zł)
- Wynagrodzenie netto: 5024,00 zł - 688,99 zł - 390,15 zł - 116,00 zł = 3828,86 zł
Przykład 2: Student poniżej 26 lat, umowa zlecenie (minimalna stawka godzinowa, 160 godzin miesięcznie)
Wynagrodzenie brutto: 31,40 zł/godz. * 160 godz. = 5024,00 zł. Dzięki zwolnieniu ze składek ZUS i podatku PIT, cała ta kwota, czyli 5024,00 zł, trafia "na rękę".
Przykład 3: Osoba zatrudniona na umowie o pracę (minimalne wynagrodzenie 4806 zł brutto), dorabiająca na umowie zlecenie (1000 zł brutto)
- Wynagrodzenie brutto z umowy zlecenie: 1000,00 zł
- Składki na ubezpieczenia społeczne: 0 zł (ponieważ minimalne wynagrodzenie z UoP pokrywa już wszystkie składki społeczne)
- Podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 1000,00 zł
- Składka zdrowotna (9%): 1000,00 zł * 9% = 90,00 zł
- Koszty uzyskania przychodu (20%): 1000,00 zł * 20% = 200,00 zł
- Podstawa opodatkowania: 1000,00 zł - 200,00 zł = 800,00 zł
- Zaliczka na podatek dochodowy (12%): 800,00 zł * 12% = 96,00 zł
- Wynagrodzenie netto: 1000,00 zł - 90,00 zł - 96,00 zł = 814,00 zł
Dodatkowe informacje o zarobkach na umowie zlecenie
W kontekście umowy zlecenie niezwykle ważne jest ewidencjonowanie godzin pracy. Jest to obowiązek zleceniodawcy, który ma na celu zapewnienie, że minimalna stawka godzinowa jest przestrzegana. Jako zleceniobiorca masz prawo do wglądu w taką ewidencję. Z mojej praktyki wiem, że rzetelne prowadzenie ewidencji chroni obie strony i pozwala uniknąć nieporozumień, a w przypadku kontroli Państwowej Inspekcji Pracy jest podstawowym dowodem.
Na koniec chciałbym podkreślić ważną zmianę, która wejdzie w życie od 2026 roku. Okres pracy na umowie zlecenie będzie wliczany do stażu pracy. To ogromna nowość i moim zdaniem znacząco zwiększa atrakcyjność tej formy zatrudnienia. Oznacza to, że czas spędzony na zleceniu będzie miał wpływ na Twoje przyszłe uprawnienia pracownicze, takie jak np. prawo do urlopu wypoczynkowego (w przypadku późniejszej umowy o pracę), czy inne świadczenia związane z długością stażu. To krok w kierunku większego ujednolicenia praw pracowniczych, niezależnie od formy zatrudnienia.
