Jak obliczyć wynagrodzenie z umowy zlecenia? Krok po kroku 2026

Zrozumienie, jak kwota brutto na umowie zlecenia przekłada się na realne pieniądze „na rękę”, bywa wyzwaniem. Wiele osób gubi się w gąszczu składek ZUS, ubezpieczenia zdrowotnego i podatków. Ten artykuł to kompleksowy przewodnik, który krok po kroku wyjaśni Ci cały proces obliczeń wynagrodzenia netto z umowy zlecenia na rok 2026, rozwiewając wszelkie wątpliwości i dostarczając konkretnych przykładów. Pozwoli Ci to samodzielnie zweryfikować, ile faktycznie powinieneś otrzymać.

Umowa zlecenie: od brutto do netto co musisz wiedzieć na start?

Kiedy podpisujesz umowę zlecenie, zawsze pojawiają się dwie kluczowe kwoty: brutto i netto. Kwota brutto to Twoje wynagrodzenie przed wszelkimi potrąceniami, czyli suma, którą zleceniodawca zobowiązał się Ci wypłacić. Natomiast netto to ta kwota, która faktycznie trafia na Twoje konto bankowe, czyli to, co otrzymujesz „na rękę” po odjęciu wszystkich obowiązkowych składek i podatków. Różnica między nimi może być znacząca, dlatego tak ważne jest zrozumienie mechanizmu tych potrąceń.

Czym jest kwota brutto, a czym netto? Kluczowe różnice

• Składki na ubezpieczenia społeczne (ZUS): emerytalna, rentowa, chorobowa (dobrowolna).
• Składka na ubezpieczenie zdrowotne (NFZ).
• Zaliczka na podatek dochodowy (PIT).

Minimalna stawka godzinowa w 2026 roku ile musisz zarobić?

W 2026 roku minimalna stawka godzinowa brutto dla umowy zlecenia wynosi 31,40 zł. Jest to istotna informacja, ponieważ żaden zleceniodawca nie może zaoferować Ci niższego wynagrodzenia za godzinę pracy.

Jak wyliczyć wynagrodzenie z umowy zlecenia krok po kroku? Wariant podstawowy

Przejdźmy teraz do sedna, czyli do szczegółowego procesu obliczania wynagrodzenia netto. Przyjmiemy standardowy scenariusz, w którym zleceniobiorca podlega wszystkim obowiązkowym składkom ZUS i podatkom. Pamiętaj, że każda kwota brutto przechodzi przez ten sam schemat redukcji, zanim stanie się kwotą netto.

Krok 1: Obliczamy składki na ubezpieczenia społeczne (ZUS)

Pierwszym etapem jest obliczenie składek na ubezpieczenia społeczne, które są finansowane przez Ciebie jako zleceniobiorcę. Są to składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, a także dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.

Składka emerytalna i rentowa Twoja przyszłość w liczbach

Z Twojego wynagrodzenia brutto potrącane są składki na ubezpieczenie emerytalne w wysokości 9,76% podstawy wymiaru oraz na ubezpieczenie rentowe w wysokości 1,5% podstawy wymiaru. Podstawą wymiaru tych składek jest kwota brutto Twojego wynagrodzenia. To właśnie te potrącenia mają wpływ na Twoją przyszłą emeryturę i ewentualne świadczenia rentowe.

Ubezpieczenie chorobowe czy warto i ile kosztuje?

Ubezpieczenie chorobowe dla zleceniobiorców jest dobrowolne i w całości finansowane przez Ciebie. Wynosi ono 2,45% podstawy wymiaru składek. Przystąpienie do niego jest często dobrym pomysłem, ponieważ po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia zyskujesz prawo do zasiłku chorobowego, macierzyńskiego czy opiekuńczego. Bez tego ubezpieczenia, w przypadku choroby, nie otrzymasz żadnego świadczenia.

Podsumowanie składek ZUS po stronie zleceniobiorcy

• Ubezpieczenie emerytalne: 9,76% kwoty brutto
• Ubezpieczenie rentowe: 1,5% kwoty brutto
• Ubezpieczenie chorobowe: 2,45% kwoty brutto (jeśli zleceniobiorca przystąpił dobrowolnie)

Krok 2: Ustalamy podstawę wymiaru składki zdrowotnej

Po odjęciu składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych przez Ciebie, otrzymujemy podstawę do obliczenia składki zdrowotnej. Jest to kwota brutto pomniejszona o sumę składek emerytalnej, rentowej i chorobowej (jeśli dobrowolnie opłacasz). Ta podstawa jest kluczowa dla kolejnego kroku.

Krok 3: Obliczamy składkę na ubezpieczenie zdrowotne (9%)

Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% i jest obliczana od podstawy wymiaru ustalonej w poprzednim kroku. Pamiętaj, że w przeciwieństwie do umowy o pracę, gdzie część składki zdrowotnej można odliczyć od podatku, w przypadku umowy zlecenia nie ma takiej możliwości. Całe 9% jest potrącane z Twojego wynagrodzenia.

Krok 4: Ustalamy koszty uzyskania przychodu (KUP)

Koszty uzyskania przychodu (KUP) to kwota, która pomniejsza Twój przychód przed opodatkowaniem, co w efekcie zmniejsza wysokość zaliczki na podatek dochodowy. Są one pewną formą ryczałtowego odliczenia, które ustawodawca przewidział dla zleceniobiorców.

Standardowe 20% KUP kiedy mają zastosowanie?

W większości przypadków zastosowanie mają standardowe koszty uzyskania przychodu w wysokości 20%. Oblicza się je od przychodu pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez zleceniobiorcę (emerytalne, rentowe, chorobowe). Jest to najczęściej spotykana forma KUP przy umowach zlecenia.

Kiedy możesz skorzystać z podwyższonych 50% KUP?

Istnieją sytuacje, w których możesz skorzystać z podwyższonych kosztów uzyskania przychodu w wysokości 50%. Dotyczy to przede wszystkim umów zlecenia, w ramach których następuje przeniesienie praw autorskich lub praw pokrewnych. Aby móc zastosować 50% KUP, konieczne jest wyraźne wskazanie w umowie, jaka część wynagrodzenia dotyczy przeniesienia tych praw. Ważne jest, że 50% KUP mają roczny limit, który w 2026 roku wynosi 120 000 zł.

Krok 5: Wyliczamy podstawę opodatkowania

Podstawa opodatkowania to kwota, od której zostanie obliczona zaliczka na podatek dochodowy. Ustala się ją, odejmując od przychodu (brutto) składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez zleceniobiorcę oraz koszty uzyskania przychodu. Wynik zaokrąglamy do pełnych złotych.

Krok 6: Obliczamy zaliczkę na podatek dochodowy (PIT)

Zaliczka na podatek dochodowy (PIT) jest obliczana od podstawy opodatkowania zgodnie z obowiązującą skalą podatkową. Jest to kwota, którą zleceniodawca potrąca z Twojego wynagrodzenia i wpłaca do urzędu skarbowego.

Skala podatkowa 12% / 32% - który próg Cię dotyczy?

W 2026 roku obowiązuje dwustopniowa skala podatkowa. Do dochodów rocznych w wysokości 120 000 zł stosuje się stawkę 12%. Po przekroczeniu tego progu, od nadwyżki powyżej 120 000 zł, podatek wynosi 32%. Pamiętaj, że kwota wolna od podatku to 30 000 zł rocznie, co oznacza, że do tej kwoty nie zapłacisz podatku.

Rola oświadczenia PIT-2 i kwoty zmniejszającej podatek (300 zł)

Jeśli złożysz zleceniodawcy oświadczenie PIT-2, możesz skorzystać z miesięcznej kwoty zmniejszającej podatek. W 2026 roku wynosi ona 300 zł (czyli 3600 zł rocznie). Oznacza to, że zleceniodawca, obliczając zaliczkę na PIT, pomniejszy ją o tę kwotę, co zwiększy Twoje wynagrodzenie netto w danym miesiącu. Możesz złożyć PIT-2 u jednego, dwóch lub trzech płatników, rozdzielając kwotę zmniejszającą podatek odpowiednio na 300 zł, 150 zł lub 100 zł miesięcznie.

Krok 7: Finalne obliczenie kwoty netto ile otrzymasz na rękę?

Po przejściu przez wszystkie poprzednie kroki, finalne obliczenie kwoty netto jest już proste. Wystarczy od kwoty brutto odjąć wszystkie obliczone składki na ubezpieczenia społeczne, składkę zdrowotną oraz zaliczkę na podatek dochodowy. To właśnie ta kwota trafi na Twoje konto.

Wzór na wynagrodzenie netto podsumowanie wszystkich kroków

Aby ułatwić zrozumienie, przedstawię teraz konkretny przykład liczbowy dla umowy zlecenia na kwotę 5000 zł brutto, zakładając, że zleceniobiorca dobrowolnie przystąpił do ubezpieczenia chorobowego i złożył PIT-2.

Konkretny przykład liczbowy dla umowy na 5000 zł brutto

1. Kwota brutto: 5000,00 zł
2. Składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez zleceniobiorcę:
   • Emerytalna (9,76%): 5000 zł * 9,76% = 488,00 zł
   • Rentowa (1,5%): 5000 zł * 1,5% = 75,00 zł
   • Chorobowa (2,45%, dobrowolna): 5000 zł * 2,45% = 122,50 zł
   • Suma składek ZUS: 488,00 zł + 75,00 zł + 122,50 zł = 685,50 zł
3. Podstawa wymiaru składki zdrowotnej:
   • 5000 zł (brutto) - 685,50 zł (składki ZUS) = 4314,50 zł
4. Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%):
   • 4314,50 zł * 9% = 388,31 zł
5. Koszty uzyskania przychodu (20%):
   • 5000 zł (brutto) - 685,50 zł (składki ZUS) = 4314,50 zł
   • 4314,50 zł * 20% = 862,90 zł
6. Podstawa opodatkowania (zaokrąglona do pełnych złotych):
   • 5000 zł (brutto) - 685,50 zł (składki ZUS) - 862,90 zł (KUP) = 3451,60 zł
   • Zaokrąglamy do 3452,00 zł
7. Zaliczka na podatek dochodowy (12%):
   • 3452,00 zł * 12% = 414,24 zł
   • Pomniejszenie o kwotę zmniejszającą podatek (PIT-2): 414,24 zł - 300,00 zł = 114,24 zł
   • Zaliczkę zaokrąglamy do pełnych złotych: 114,00 zł
8. Kwota netto:
   • 5000,00 zł (brutto) - 685,50 zł (ZUS) - 388,31 zł (zdrowotna) - 114,00 zł (PIT) = 3812,19 zł

Student, młody pracownik, a może emeryt? Jak status i wiek wpływają na Twoje wynagrodzenie

Status zleceniobiorcy ma ogromne znaczenie dla ostatecznej kwoty netto. Studenci, osoby korzystające z ulgi dla młodych, a także osoby, które mają już inne tytuły do ubezpieczeń, mogą liczyć na znacznie korzystniejsze warunki niż w standardowym wariancie. Warto poznać te różnice, aby maksymalnie wykorzystać dostępne preferencje.

Student lub uczeń do 26 lat na zleceniu dlaczego brutto = netto?

Dla studentów i uczniów, którzy nie ukończyli 26. roku życia, umowa zlecenie jest często bardzo atrakcyjna finansowo. Wynika to z faktu, że są oni zwolnieni z obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne (ZUS) i ubezpieczenie zdrowotne (NFZ). W połączeniu z ulgą dla młodych (zerowy PIT), ich wynagrodzenie brutto może być równe netto, co jest wyjątkowo korzystne.

Zwolnienie ze składek ZUS i NFZ zasady i korzyści

• Brak składek ZUS: Studenci i uczniowie do 26. roku życia nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu ani wypadkowemu z tytułu umowy zlecenia. Oznacza to, że zleceniodawca nie potrąca z ich wynagrodzenia tych składek.
• Brak składki zdrowotnej: Zleceniobiorcy ze statusem studenta/ucznia do 26 lat są również zwolnieni z opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jeśli są studentami, zazwyczaj są ubezpieczeni przez rodziców lub uczelnię.
• Klucz do brutto = netto: To zwolnienie ze składek ZUS i NFZ, w połączeniu z ulgą dla młodych (o której za chwilę), sprawia, że studenci często otrzymują całą kwotę brutto jako netto, oczywiście do limitu ulgi dla młodych.

Kiedy dokładnie tracisz status studenta i przywileje?

Status studenta i związane z nim przywileje traci się w kilku sytuacjach. Najczęściej dzieje się to z dniem ukończenia 26. roku życia. Ponadto, status studenta traci się z dniem obrony pracy dyplomowej, skreślenia z listy studentów lub rezygnacji ze studiów. Ważne jest, aby pamiętać, że ukończenie studiów licencjackich nie oznacza automatycznej utraty statusu studenta, jeśli kontynuujesz naukę na studiach magisterskich.

Ulga dla młodych (zerowy PIT) praca bez podatku do 26. roku życia

Ulga dla młodych, często nazywana „zerowym PIT-em dla młodych”, to bardzo korzystne rozwiązanie dla osób, które nie ukończyły 26. roku życia. Polega ona na zwolnieniu z podatku dochodowego (PIT) przychodów uzyskanych z umowy zlecenia (oraz innych źródeł, np. umowy o pracę) do określonego limitu. To oznacza, że nie musisz płacić zaliczek na podatek dochodowy, a cała kwota, która normalnie zostałaby potrącona na PIT, pozostaje w Twojej kieszeni.

Jak działa limit 85 528 zł i co się dzieje po jego przekroczeniu?

Ulga dla młodych ma roczny limit w wysokości 85 528 zł. Oznacza to, że wszystkie Twoje przychody objęte ulgą (np. z umów zlecenia i umów o pracę) są zwolnione z podatku dochodowego do tej kwoty. Jeśli Twoje łączne przychody w ciągu roku przekroczą ten limit, od nadwyżki ponad 85 528 zł będziesz musiał zapłacić podatek dochodowy według standardowej skali podatkowej (12% lub 32%). Zleceniodawca zacznie wówczas potrącać zaliczki na PIT od tej nadwyżki.

Czy ulga dla młodych zwalnia również ze składek ZUS?

Warto podkreślić, że ulga dla młodych zwalnia wyłącznie z podatku dochodowego. Nie zwalnia ona ze składek na ubezpieczenia społeczne (ZUS) ani składki zdrowotnej (NFZ), chyba że zleceniobiorca ma również status studenta/ucznia do 26. roku życia. W przypadku osoby, która ma mniej niż 26 lat, ale nie jest studentem, nadal będzie ona podlegać obowiązkowym składkom ZUS i NFZ, ale nie zapłaci PIT do limitu 85 528 zł.

Wiele umów, jeden portfel: jak liczyć wynagrodzenie przy zbiegu tytułów do ubezpieczeń?

Sytuacja staje się bardziej złożona, gdy zleceniobiorca ma jednocześnie kilka umów lub inny tytuł do ubezpieczeń, np. umowę o pracę. W takich przypadkach zasady opłacania składek ZUS ulegają modyfikacji, a kluczową rolę odgrywa osiągnięcie minimalnego wynagrodzenia krajowego.

Zbieg tytułów do ubezpieczeń kluczowa zasada płacy minimalnej

Główna zasada przy zbiegu tytułów do ubezpieczeń mówi, że obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne i rentowe) muszą być opłacane tylko do momentu osiągnięcia podstawy wymiaru równej co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu krajowemu. Po przekroczeniu tej kwoty z kolejnych tytułów do ubezpieczeń (np. z drugiej umowy zlecenia) obowiązkowa jest już tylko składka zdrowotna.

Umowa o pracę i umowa zlecenie jakie składki zapłacisz?

Jeśli masz jednocześnie umowę o pracę i umowę zlecenie, to sposób opłacania składek z umowy zlecenia zależy od wysokości Twojego wynagrodzenia z umowy o pracę. To bardzo częsta sytuacja, więc warto ją dobrze zrozumieć.

Gdy zarabiasz co najmniej minimalną krajową na etacie

Jeżeli Twoje wynagrodzenie z umowy o pracę (u innego pracodawcy) jest równe lub wyższe od minimalnego wynagrodzenia krajowego, to z umowy zlecenia obowiązkowa jest dla Ciebie wyłącznie składka na ubezpieczenie zdrowotne. Składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe) z umowy zlecenia są w tym przypadku dobrowolne. Jest to bardzo korzystne rozwiązanie, ponieważ znacząco zwiększa kwotę netto z umowy zlecenia.

Gdy Twoje wynagrodzenie z etatu jest niższe niż minimalne

Sytuacja zmienia się, gdy Twoje wynagrodzenie z umowy o pracę jest niższe niż minimalne wynagrodzenie krajowe. Wówczas z umowy zlecenia obowiązkowe są wszystkie składki społeczne (emerytalna, rentowa, chorobowa jeśli dobrowolna) oraz składka zdrowotna. Obowiązek ten trwa do momentu, aż łączna podstawa wymiaru składek z obu umów (o pracę i zlecenia) osiągnie pułap minimalnego wynagrodzenia krajowego. Dopiero po przekroczeniu tej kwoty z umowy zlecenia obowiązkowa będzie już tylko składka zdrowotna.

Dwie (lub więcej) umowy zlecenia jednocześnie jak to rozliczyć?

Posiadanie kilku umów zlecenia jednocześnie również wymaga uwagi. Obowiązek opłacania składek społecznych (emerytalnej i rentowej) dotyczy kolejnych umów, aż łączna podstawa wymiaru składek z tych umów osiągnie kwotę minimalnego wynagrodzenia krajowego. Z pierwszej umowy zlecenia zawsze są obowiązkowe składki społeczne i zdrowotna. Z następnych umów, jeśli łączna podstawa przekracza minimalne wynagrodzenie, obowiązkowa jest już tylko składka zdrowotna. Ważne jest, aby informować zleceniodawców o innych posiadanych umowach, aby mogli prawidłowo naliczyć składki.

Dodatkowe aspekty umowy zlecenia, o których warto pamiętać

Oprócz standardowych zasad i wariantów, istnieją również specyficzne sytuacje, które wpływają na sposób rozliczania umowy zlecenia. Jedną z nich jest tzw. umowa do 200 zł brutto, która ma uproszczony sposób opodatkowania.

Przeczytaj również: MLM: Marketing sieciowy jak działa? Legalnie czy to pułapka?

Umowy do 200 zł jak działa uproszczony, zryczałtowany podatek?

Jeśli kwota brutto z umowy zlecenia nie przekracza 200 zł, a zleceniobiorca nie jest pracownikiem zleceniodawcy, to zastosowanie ma zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 12%. W tym przypadku nie odlicza się składek ZUS ani kosztów uzyskania przychodu. Zryczałtowany podatek jest obliczany bezpośrednio od kwoty brutto. Zleceniodawca pobiera ten podatek i wpłaca go do urzędu skarbowego. Co ważne, przychody opodatkowane ryczałtem nie są objęte ulgą dla młodych i nie wykazuje się ich w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-37/PIT-36.