Ile trwa wypowiedzenie umowy o pracę? Sprawdź terminy

Podpisujesz nową umowę, ale nie wiesz, ile czasu zostało Ci w obecnej firmie? Długość rozstania z pracodawcą zależy przede wszystkim od rodzaju umowy i stażu u danego pracodawcy. Wyjaśniam, jak liczyć termin, co dzieje się w trakcie wypowiedzenia, kiedy można odejść wcześniej i jak uniknąć kosztownych pomyłek.

Od czego zależy długość wypowiedzenia

Przy umowie na czas określony i nieokreślony decyduje staż u konkretnego pracodawcy. Nie sumuje się automatycznie całej kariery zawodowej. Wyjątkiem są między innymi przejęcie zakładu pracy albo sytuacja, w której nowy pracodawca jest prawnym następcą poprzedniego.

Przy umowie na okres próbny zasady są krótsze. Gdy próba trwa najwyżej 2 tygodnie, wypowiedzenie wynosi 3 dni robocze. Przy próbie dłuższej niż 2 tygodnie jest to 1 tydzień, a przy umowie trzymiesięcznej 2 tygodnie.

Wymiar etatu nie zmienia długości terminu. Pracownik zatrudniony na pół etatu i osoba pracująca na pełny etat, przy takim samym stażu i rodzaju umowy, mają pod tym względem takie same zasady.

Jak prawidłowo policzyć ostatni dzień pracy

Najczęstszy błąd polega na odliczaniu dwóch tygodni lub miesiąca od dnia złożenia dokumentu. Takie terminy kończą się według kalendarza, a nie po prostu po określonej liczbie dni od wręczenia pisma.

Terminy tygodniowe kończą się w sobotę, natomiast miesięczne w ostatnim dniu miesiąca. Jeżeli więc miesięczne wypowiedzenie zostanie skutecznie doręczone w dowolnym dniu marca, umowa co do zasady rozwiąże się z końcem kwietnia.

Przy terminie dwutygodniowym znaczenie ma moment doręczenia. Dokument przekazany w środku tygodnia nie oznacza zwykle, że ostatnim dniem pracy będzie dzień przypadający dokładnie 14 dni później. Zawsze sprawdzam najpierw, czy chodzi o tygodnie, miesiące czy dni robocze, bo to właśnie ten szczegół powoduje najwięcej nieporozumień.

Liczy się doręczenie, nie samo wysłanie

Wypowiedzenie staje się skuteczne, gdy druga strona otrzyma je w sposób pozwalający zapoznać się z treścią. Przy osobistym przekazaniu warto poprosić o podpis na kopii. Przy przesyłce pocztowej bezpieczniejsze jest potwierdzenie odbioru, ponieważ data nadania nie zawsze będzie datą skutecznego złożenia oświadczenia.

E-mail może stać się dowodem przekazania informacji, ale przy ważnej decyzji kadrowej nie polecam opierać się wyłącznie na zwykłej wiadomości. Najbezpieczniejszy jest podpisany dokument z potwierdzeniem doręczenia, zwłaszcza gdy od daty zależy rozpoczęcie pracy w nowej firmie.

Co dzieje się podczas biegu wypowiedzenia

Samo złożenie dokumentu nie kończy zatrudnienia natychmiast. Do ustalonego dnia pracownik co do zasady nadal wykonuje obowiązki, otrzymuje wynagrodzenie i korzysta z praw pracowniczych. Pracodawca może jednak zwolnić go z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do pensji.

Urlop wypoczynkowy może zostać wykorzystany w tym czasie, także wtedy, gdy to pracodawca wyznaczy jego termin. Jeżeli do dnia rozwiązania umowy pozostaną niewykorzystane dni, pracownik otrzyma za nie ekwiwalent pieniężny, chyba że strony zawrą kolejną umowę i ustalą wykorzystanie urlopu w dalszym zatrudnieniu.

Zwolnienie na poszukiwanie pracy

Jeżeli wypowiedzenie złożył pracodawca, a termin trwa co najmniej 2 tygodnie, pracownik może skorzystać z płatnego zwolnienia na poszukiwanie pracy. Przysługują 2 dni przy wypowiedzeniu dwutygodniowym lub miesięcznym oraz 3 dni przy wypowiedzeniu trzymiesięcznym.

To zwolnienie nie przyznaje się automatycznie. Trzeba złożyć wniosek, najlepiej z wyprzedzeniem i wskazaniem konkretnych dni. Niewykorzystanie tych dni nie tworzy prawa do dodatkowej wypłaty.

Przeczytaj również: Brygadzista - zarobki, obowiązki, jak nim zostać?

Choroba nie zatrzymuje automatycznie terminu

Rozpoczęte wypowiedzenie co do zasady biegnie także podczas zwolnienia lekarskiego. L4 nie wydłuża go automatycznie i nie przesuwa dnia rozwiązania umowy. Inaczej mogą wyglądać zasady dotyczące samego wypowiedzenia przez pracodawcę, ponieważ przepisy przewidują ochronę przed wypowiedzeniem w czasie usprawiedliwionej nieobecności, z określonymi wyjątkami.

Kiedy można odejść wcześniej

Najprostsze rozwiązanie to porozumienie stron. Można je podpisać zarówno przed wypowiedzeniem, jak i po jego złożeniu. Strony ustalają wtedy konkretną wcześniejszą datę, ale pracodawca nie ma obowiązku zgodzić się na propozycję pracownika.

Po złożeniu wypowiedzenia można również uzgodnić wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Nie jest to jednostronne skrócenie ustawowego terminu, lecz dobrowolne ustalenie daty końca zatrudnienia. Dobrze zapisać ją wprost, aby później nie było sporu, czy pracownik odszedł za porozumieniem, czy samowolnie przestał przychodzić do pracy.

Przy trzymiesięcznym wypowiedzeniu pracodawca może w określonych sytuacjach skrócić termin najwyżej do 1 miesiąca. Dotyczy to między innymi upadłości, likwidacji firmy lub przyczyn niedotyczących pracowników. Za pozostałą część skróconego terminu pracownikowi przysługuje odszkodowanie.

Jeżeli pracownik po prostu przestanie przychodzić do pracy bez zgody, ryzykuje potraktowanie tego jako nieusprawiedliwionej nieobecności, a nawet ciężkie naruszenie obowiązków. Wyjątkowe rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracownika jest możliwe tylko w sytuacjach wskazanych w przepisach, na przykład przy poważnym naruszeniu obowiązków pracodawcy.

Błędy, które potrafią przesunąć datę odejścia

W praktyce problemy rzadko wynikają z samej długości terminów. Częściej winne są zła data doręczenia, błędne liczenie stażu albo przekonanie, że wypowiedzenie działa tak samo jak porozumienie stron.

• Liczenie od dnia wysłania zamiast od dnia skutecznego doręczenia.
• Pominięcie stażu u poprzedniego pracodawcy przy przejęciu zakładu lub następstwie prawnym.
• Założenie, że dwa tygodnie oznaczają 14 dni liczonych bezpośrednio od wręczenia dokumentu.
• Brak ustalenia urlopu i przekonanie, że pracownik może sam wybrać dowolny dzień wolny.
• Mylenie wypowiedzenia z porozumieniem, które wymaga zgody obu stron.
• Brak kopii dokumentu z podpisem, datą albo innym potwierdzeniem odbioru.

Szczególną uwagę zwracam na próg 6 miesięcy. Jeżeli w czasie już rozpoczętego dwutygodniowego wypowiedzenia staż u pracodawcy przekroczy 6 miesięcy, termin może zmienić się na miesięczny. Przed podpisaniem nowej umowy warto więc policzyć staż do dnia, w którym zatrudnienie faktycznie się zakończy, a nie tylko do dnia złożenia pisma.

Jak przygotować bezpieczne rozstanie z firmą

Przed przekazaniem dokumentu sprawdzam cztery rzeczy: rodzaj umowy, staż, sposób doręczenia i planowaną datę rozpoczęcia nowej pracy. Taka krótka kontrola zajmuje kilka minut, a może uchronić przed tygodniem lub miesiącem różnicy.

• Sprawdź rodzaj umowy i właściwy próg stażowy.
• Wylicz datę końcową według tygodni lub miesięcy, nie według prostego odliczania dni.
• Przekaż wypowiedzenie tak, aby zachować dowód odbioru.
• Ustal na piśmie urlop, zwolnienie z pracy albo wcześniejszą datę odejścia.
• Nie zakładaj, że brak sprzeciwu pracodawcy oznacza zgodę na wcześniejsze zakończenie.

Jeżeli wypowiedzenie składa pracodawca, sprawdź również, czy dokument zawiera wymaganą przyczynę, pouczenie o prawie odwołania oraz właściwy termin na wniesienie sprawy do sądu pracy. Przy nietypowej sytuacji, konflikcie albo sporze o datę rozwiązania umowy rozsądna jest szybka konsultacja z prawnikiem prawa pracy lub Państwową Inspekcją Pracy.

Data odejścia to nie jedyny termin, o którym trzeba pamiętać

Po rozwiązaniu umowy dopilnuj świadectwa pracy, rozliczenia urlopu, zwrotu sprzętu i dokumentów potrzebnych do rozpoczęcia kolejnego zatrudnienia. Ja traktuję ostatni tydzień pracy jak mały projekt zamknięcia spraw, ponieważ właśnie wtedy najłatwiej przeoczyć formalność, która później utrudnia kontakt z byłym pracodawcą.

Najważniejsza zasada jest prosta: najpierw ustal prawidłową datę końca umowy, a dopiero potem planuj przejście do nowej firmy. Dzięki temu unikniesz nakładania się zobowiązań, nieporozumień z kadrami i nerwowego odliczania ostatnich dni.