Zastanawiasz się, ile faktycznie otrzymasz „na rękę” ze stawki 23,50 zł brutto na umowie zleceniu? To pytanie, które zadaje sobie wielu zleceniobiorców, a odpowiedź nie jest jednoznaczna. W tym artykule, jako Aleksander Jasiński, szczegółowo wyjaśnię, jak różne czynniki od Twojego statusu zawodowego po obowiązujące przepisy wpływają na ostateczną kwotę netto, którą zobaczysz na swoim koncie. Zrozumienie tych wyliczeń jest kluczowe, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych i minimalnej stawki godzinowej w 2026 roku.
Ile netto ze stawki 23,50 zł brutto na umowie zlecenie i czy to legalne w 2026 roku?
- Niezgodność z prawem: Stawka 23,50 zł brutto jest poniżej minimalnej stawki godzinowej (31,40 zł brutto w 2026 r.) i w większości przypadków jest niezgodna z prawem.
- Student/Uczeń do 26 lat: Otrzymuje całą kwotę brutto (23,50 zł netto), ponieważ jest zwolniony ze składek ZUS i podatku dochodowego.
- Osoba do 26 lat (nie student): Korzysta z "Zerowego PIT dla młodych", ale podlega obowiązkowym składkom ZUS (emerytalna, rentowa, zdrowotna).
- Osoba z innym zatrudnieniem (min. krajowa): Płaci tylko składkę zdrowotną, co znacząco zwiększa kwotę netto.
- Osoba powyżej 26 lat (jedyny tytuł): Podlega pełnemu oskładkowaniu ZUS (emerytalna, rentowa, zdrowotna) oraz podatkowi dochodowemu.
- Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe: Możliwość opłacenia dodatkowej składki 2,45% dla prawa do zasiłków.
Zanim przejdziemy do konkretnych wyliczeń, muszę postawić sprawę jasno. Stawka 23,50 zł brutto za godzinę na umowie zlecenia w 2026 roku jest, w przeważającej większości przypadków, poniżej minimalnej stawki godzinowej. Oznacza to, że taka stawka jest zazwyczaj niezgodna z prawem i zleceniodawca nie powinien jej oferować. W dalszej części wyjaśnię, dlaczego tak jest i w jakich naprawdę rzadkich sytuacjach taka stawka mogłaby być w ogóle legalna.
Zanim policzymy: czy stawka 23,50 zł/h jest zgodna z prawem?
W 2026 roku minimalna stawka godzinowa dla umów zlecenia wynosi 31,40 zł brutto. To kluczowa informacja, która od razu pokazuje, że stawka 23,50 zł brutto jest znacznie niższa od ustawowego minimum. Zgodnie z polskim prawem, zleceniodawca ma obowiązek zapewnić zleceniobiorcy wynagrodzenie nie niższe niż minimalna stawka godzinowa. Oferowanie kwoty 23,50 zł brutto za godzinę jest więc w większości sytuacji niezgodne z przepisami i może skutkować konsekwencjami prawnymi dla zleceniodawcy. Istnieją jednak bardzo nieliczne wyjątki, kiedy minimalna stawka godzinowa nie ma zastosowania. Może to dotyczyć na przykład umów, w których zleceniobiorca sam decyduje o miejscu i czasie wykonania zlecenia, a jego wynagrodzenie ma charakter wyłącznie prowizyjny. Takie sytuacje są jednak rzadkością i nie dotyczą standardowych umów zlecenia. Zawsze upewnij się, że Twoja umowa jest zgodna z obowiązującymi przepisami.
Klucz do Twojego portfela: Dlaczego status zawodowy zmienia wszystko?
Wysokość Twojego wynagrodzenia netto z umowy zlecenia to nie tylko kwestia stawki brutto. To skomplikowana układanka, w której kluczową rolę odgrywa Twój status zawodowy. Jako ekspert, zawsze podkreślam, że zrozumienie tych czynników to podstawa świadomego zarządzania swoimi finansami. Poniżej przedstawiam najważniejsze elementy, które mają wpływ na to, ile ostatecznie trafi na Twoje konto:- Wiek i status studenta/ucznia: To chyba najbardziej korzystny scenariusz. Jeśli masz mniej niż 26 lat i posiadasz status studenta lub ucznia, jesteś całkowicie zwolniony ze wszystkich składek ZUS (społecznych i zdrowotnej) oraz z podatku dochodowego (dzięki uldze "Zerowy PIT dla młodych"). W praktyce oznacza to, że Twoje brutto to Twoje netto.
- Ulga "Zerowy PIT dla młodych": Nawet jeśli nie jesteś studentem, ale masz mniej niż 26 lat, nadal korzystasz ze zwolnienia z podatku dochodowego. Ulga ta obowiązuje do limitu przychodów 85 528 zł rocznie. Pamiętaj jednak, że w tym przypadku nadal podlegasz obowiązkowym składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
- Zbieg tytułów do ubezpieczeń: To często pomijany, ale bardzo ważny aspekt. Jeśli jesteś już zatrudniony w innej firmie na umowę o pracę i osiągasz tam wynagrodzenie co najmniej minimalne (w 2026 roku to 4806 zł brutto miesięcznie), z umowy zlecenia obowiązkowa jest dla Ciebie tylko składka zdrowotna. Składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne i rentowe) są wówczas dobrowolne. To znacząco zwiększa kwotę netto zlecenia.
- Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe: Standardowo, jako zleceniobiorca, nie jesteś objęty ubezpieczeniem chorobowym. Możesz jednak dobrowolnie do niego przystąpić, opłacając dodatkową składkę w wysokości 2,45% podstawy wymiaru. Daje to prawo do zasiłku chorobowego (po 90 dniach wyczekiwania), co jest istotne w przypadku choroby lub macierzyństwa.
- Standardowy przypadek (osoba powyżej 26 lat, jedyny tytuł do ubezpieczenia): Jeśli masz więcej niż 26 lat i umowa zlecenie jest Twoim jedynym tytułem do ubezpieczeń, podlegasz pełnemu obowiązkowemu oskładkowaniu. Obejmuje to składki na ubezpieczenie emerytalne (9,76%), rentowe (1,5%) oraz zdrowotne (9%). Ubezpieczenie chorobowe (2,45%) pozostaje dobrowolne.
Kalkulator netto dla 23,50 zł brutto znajdź swój wariant
Skoro już wiemy, że stawka 23,50 zł brutto jest zazwyczaj niezgodna z prawem, ale jednocześnie rozumiemy, jak różne czynniki wpływają na kwotę netto, przejdźmy do konkretów. Poniżej przedstawię uproszczone wyliczenia, ile netto otrzymałbyś z tej stawki w najczęściej występujących scenariuszach, abyś mógł łatwo odnaleźć swoją sytuację i zrozumieć mechanizm potrąceń.
Wariant 1: Student lub uczeń do 26. roku życia czyli brutto równa się netto
To najbardziej korzystny scenariusz, o którym wspomniałem wcześniej. Jeśli masz mniej niż 26 lat i posiadasz status studenta lub ucznia, Twoja umowa zlecenie jest zwolniona zarówno ze składek ZUS (społecznych i zdrowotnej), jak i z podatku dochodowego (dzięki uldze "Zerowy PIT dla młodych"). W praktyce oznacza to, że cała kwota brutto trafia na Twoje konto. Zatem, ze stawki 23,50 zł brutto za godzinę otrzymasz 23,50 zł netto.
Wariant 2: Osoba do 26. roku życia (bez statusu studenta) jak działa "Zerowy PIT"?
W tym wariancie, jeśli masz mniej niż 26 lat, ale nie jesteś studentem, nadal korzystasz z ulgi "Zerowy PIT dla młodych" (do limitu 85 528 zł rocznie), co oznacza brak podatku dochodowego. Musisz jednak liczyć się z obowiązkowymi składkami ZUS. Z 23,50 zł brutto potrącone zostaną składki na ubezpieczenie emerytalne (9,76%) i rentowe (1,5%), co daje łącznie 11,26% (ok. 2,65 zł). Następnie od kwoty po odliczeniu składek społecznych (23,50 zł - 2,65 zł = 20,85 zł) zostanie naliczona składka zdrowotna (9% z 20,85 zł, czyli ok. 1,88 zł). Ostatecznie, na rękę otrzymasz około 18,97 zł netto za godzinę.
Wariant 3: Osoba powyżej 26. roku życia standardowe oskładkowanie krok po kroku
Jeśli masz powyżej 26 lat i umowa zlecenie jest Twoim jedynym tytułem do ubezpieczeń, podlegasz pełnemu obowiązkowemu oskładkowaniu ZUS oraz podatkowi dochodowemu. Z 23,50 zł brutto potrącone zostaną składki na ubezpieczenie emerytalne (ok. 2,65 zł) i rentowe (ok. 0,35 zł), a także składka zdrowotna (ok. 1,88 zł). Dodatkowo, zostanie naliczona zaliczka na podatek dochodowy (PIT). Przy tak niskiej stawce godzinowej i uwzględnieniu miesięcznej kwoty wolnej od podatku (300 zł), efektywna kwota PIT potrącana z każdej godziny jest bardzo niska (około 0,13 zł). W tym scenariuszu na rękę otrzymasz około 18,84 zł netto za godzinę.
Wariant 4: Praca na zlecenie jako dodatkowe zajęcie kiedy płacisz tylko składkę zdrowotną?
Ten wariant dotyczy sytuacji, w której jesteś już zatrudniony na umowę o pracę w innej firmie i osiągasz tam wynagrodzenie co najmniej minimalne (w 2026 roku 4806 zł brutto miesięcznie). Wówczas z Twojej umowy zlecenia obowiązkowa jest tylko składka zdrowotna. Z 23,50 zł brutto zostanie potrącona jedynie składka zdrowotna (9% z 23,50 zł, czyli ok. 2,12 zł). Podatek dochodowy nadal obowiązuje, ale często jest on zredukowany przez koszty uzyskania przychodu i kwotę wolną. W tym przypadku na rękę otrzymasz około 21,38 zł netto za godzinę.
Z czego składa się Twoja pensja? Rozkładamy brutto na czynniki pierwsze
Aby w pełni zrozumieć, skąd biorą się różnice w kwotach netto i dlaczego Twój status ma tak duże znaczenie, musimy przyjrzeć się poszczególnym elementom, które są potrącane z kwoty brutto. Jako Aleksander Jasiński, zawsze dążę do tego, aby moi czytelnicy mieli pełną świadomość swoich finansów.
Składki ZUS, o których musisz wiedzieć: emerytalna, rentowa i zdrowotna
Składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne to jeden z głównych elementów, który pomniejsza Twoje wynagrodzenie brutto. Oto, co musisz o nich wiedzieć:
- Emerytalna: Wynosi 9,76% podstawy wymiaru (czyli kwoty brutto). Jej celem jest zapewnienie Ci świadczeń emerytalnych w przyszłości.
- Rentowa: Stanowi 1,5% podstawy wymiaru. Zapewnia świadczenia w przypadku utraty zdolności do pracy.
- Zdrowotna: To 9% podstawy wymiaru, którą jest przychód brutto pomniejszony o składki społeczne finansowane przez zleceniobiorcę. Dzięki niej masz dostęp do publicznej opieki zdrowotnej.
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe: czy warto dopłacić 2,45% i co zyskujesz?
Ubezpieczenie chorobowe jest dla zleceniobiorców dobrowolne. Składka wynosi 2,45% podstawy wymiaru i jest finansowana w całości przez Ciebie. Decyzja o przystąpieniu do niego to inwestycja w Twoje bezpieczeństwo finansowe. Dzięki niemu, po upływie 90-dniowego okresu wyczekiwania, zyskujesz prawo do zasiłku chorobowego w przypadku choroby, a także zasiłku macierzyńskiego czy opiekuńczego. To ważne zabezpieczenie, które warto rozważyć, zwłaszcza jeśli umowa zlecenie jest Twoim głównym źródłem dochodu.
Podatek dochodowy (PIT): Jak koszty uzyskania przychodu i kwota wolna obniżają Twoje zobowiązania?
Podatek dochodowy to kolejny element, który pomniejsza Twoje wynagrodzenie brutto. W Polsce obowiązuje skala podatkowa, a w przypadku umów zlecenia kluczowe są następujące zasady:
- Stawka podatku: Dla dochodów nieprzekraczających 120 000 zł rocznie wynosi ona 12%.
- Kwota wolna od podatku: To 30 000 zł rocznie. W praktyce oznacza to, że co miesiąc możesz odliczyć od podatku kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 300 zł (3600 zł rocznie). To znacząco obniża wysokość zaliczki na PIT, zwłaszcza przy niższych dochodach.
- Koszty uzyskania przychodu (KUP): Standardowo dla umów zlecenia wynoszą one 20% od przychodu pomniejszonego o składki społeczne. KUP obniżają podstawę opodatkowania, co przekłada się na niższą zaliczkę na podatek.
Przykładowe wyliczenie krok po kroku: od brutto do netto dla osoby powyżej 26 lat
Aby rozwiać wszelkie wątpliwości, przedstawię teraz szczegółowe, krok po kroku wyliczenie kwoty netto dla osoby powyżej 26. roku życia, dla której umowa zlecenie jest jedynym tytułem do ubezpieczeń. Założymy, że stawka godzinowa wynosi 23,50 zł brutto, a w miesiącu przepracowano 160 godzin, co daje przychód brutto w wysokości 3760 zł.
Krok 1: Obliczamy składki na ubezpieczenia społeczne
Na początek obliczamy składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez zleceniobiorcę. Od kwoty brutto 3760 zł potrącamy składkę emerytalną (9,76%) oraz rentową (1,5%).
Składka emerytalna: 3760 zł * 9,76% = 366,98 zł
Składka rentowa: 3760 zł * 1,5% = 56,40 zł
Suma składek społecznych finansowanych przez zleceniobiorcę to 366,98 zł + 56,40 zł = 423,38 zł.
Krok 2: Ustalamy podstawę i wysokość składki zdrowotnej
Podstawą wymiaru składki zdrowotnej jest przychód brutto pomniejszony o składki społeczne. Następnie od tej podstawy obliczamy 9% składki zdrowotnej.
Podstawa składki zdrowotnej: 3760 zł - 423,38 zł = 3336,62 zł
Składka zdrowotna: 3336,62 zł * 9% = 300,30 zł
Wysokość składki zdrowotnej to 300,30 zł.
Krok 3: Obliczamy zaliczkę na podatek dochodowy (PIT)
Teraz czas na podatek. Podstawę opodatkowania obliczamy, odejmując od przychodu brutto składki społeczne oraz koszty uzyskania przychodu (20%).
Przychód po składkach społecznych: 3760 zł - 423,38 zł = 3336,62 zł
Koszty uzyskania przychodu (20%): 3336,62 zł * 20% = 667,32 zł
Podstawa opodatkowania (zaokrąglona do pełnych złotych): 3336,62 zł - 667,32 zł = 2669,30 zł, czyli 2669 zł
Zaliczka na podatek (12%): 2669 zł * 12% = 320,28 zł
Od zaliczki odejmujemy kwotę zmniejszającą podatek (300 zł miesięcznie): 320,28 zł - 300 zł = 20,28 zł
Zaliczka na podatek dochodowy do zapłaty (zaokrąglona do pełnych złotych w dół) to 20 zł.
Krok 4: Finalna kwota netto oto, ile trafi na Twoje konto
Na koniec sumujemy wszystkie potrącenia i odejmujemy je od kwoty brutto, aby uzyskać finalną kwotę netto.
Kwota brutto: 3760 zł
Potrącenia: 423,38 zł (składki społeczne) + 300,30 zł (składka zdrowotna) + 20 zł (zaliczka na PIT) = 743,68 zł
Kwota netto: 3760 zł - 743,68 zł = 3016,32 zł.
Oznacza to, że ze stawki 23,50 zł brutto za godzinę, przy 160 godzinach pracy w miesiącu, na Twoje konto trafi 3016,32 zł netto.
Ważne informacje o umowie zleceniu w 2026 roku
Oprócz kwestii finansowych, które dokładnie omówiłem, istnieją inne istotne zmiany i zasady dotyczące umów zlecenia od 2026 roku, o których warto wiedzieć. Jako zleceniobiorca, powinieneś być świadomy swoich praw i obowiązków, aby w pełni korzystać z możliwości, jakie daje ta forma zatrudnienia.
Koniec z umowami „śmieciowymi”? Twój staż pracy na zleceniu ma teraz znaczenie
Od 1 stycznia 2026 roku wchodzi w życie ważna zmiana prawna, która dotyczy wliczania okresu pracy na umowie zleceniu do stażu pracy. To istotna nowość, która może mieć znaczenie dla Twojej przyszłej kariery. Choć nie wpływa ona bezpośrednio na kwotę netto, to jednak zmienia postrzeganie umów zlecenia i ich rolę w budowaniu doświadczenia zawodowego. Wliczenie do stażu pracy może mieć wpływ na wymiar urlopu wypoczynkowego u przyszłych pracodawców, a także na inne uprawnienia pracownicze, które są uzależnione od długości stażu.Przeczytaj również: Umowa o pracę vs zlecenie: ZUS, L4, staż 2026. Co wybrać?
Pamiętaj o ewidencji godzin dlaczego jest tak ważna dla Twojego wynagrodzenia?
Niezależnie od stawki, na umowie zleceniu istnieje obowiązek prowadzenia ewidencji godzin pracy. Jest to niezwykle ważne zarówno dla zleceniodawcy, jak i dla Ciebie. Dzięki ewidencji masz pewność, że Twoje wynagrodzenie jest zgodne z faktycznie przepracowanymi godzinami i, co najważniejsze, z minimalną stawką godzinową. W przypadku jakichkolwiek nieprawidłowości, ewidencja godzin stanowi kluczowy dowód i podstawę do ewentualnych roszczeń. Zawsze dbaj o to, aby była prowadzona rzetelnie i na bieżąco.
